Pazartesi, Mayıs 20, 2024

Ukraynaca ve Rusça aynı mı, yoksa farklı bir dil mi? Birbirlerine ne kadar yakınlar?

Share

Ukrayna ve Rusya arasında 2014 yılında patlak veren çatışmalar ve günümüze kadar süren olaylar Türk halkını bu iki ülkenin dillerinin aynı olup olmadığı konusunda bilinçlendirmeyi gerektiriyor. Peki Ukrayna dili (Ukraynaca) ile Rus dili (Rusça) birbirlerine ne kadar yakınlar?

Birbirlerine ne kadar yakın olduğunu anlayabilmek adına ilk olarak bu iki dil hakkında bilgi sahibi olmak, hangi dil ailesine mensup olduklarını bilmek gerekir.

Dillere genel bakış

Ukrayna’nın resmi dili olan Ukraynaca, Ukrayna nüfusunun %67,5’inin ana dili olan bir Doğu Slav dilidir. Rusça, Ukrayna nüfusunun %29,6’sının ana dilidir ve geri kalanı (%2,9) diğer dilleri konuşur. Ukrayna Anayasası’nın 10. maddesine göre, devlet, Ukrayna genelinde sosyal yaşamın tüm alanlarında Ukrayna dilinin kapsamlı bir şekilde gelişmesini ve işleyişini sağlamakla birlikte, Ukrayna’nın diğer dillerinin özgürce geliştirilmesini, kullanılmasını ve korunmasını garanti etmekle yükümlüdür.



Rusça Doğu Avrupa’da Rusya’ya özgü bir Doğu Slav dilidir. Hint-Avrupa dil ailesinin bir parçasıdır ve ayrıca daha büyük Balto-Slav grubunun bir parçasıdır. Rusça, Rusya, Beyaz Rusya, Kazakistan ve Kırgızistan’da resmi bir dildir ve Ukrayna, Kafkaslar, Orta Asya ve bir dereceye kadar Baltık ülkelerinde yaygın olarak konuşulan ortak bir dil olarak kullanılmaktadır.

Her iki dil de Kiril alfabesi ile yazılır. Kiril alfabesi bugünkü haline 1708 yılında Büyük Petro döneminde kavuşmuştur. Söz konusu yıl içerisinde küçük harfli karakterler (tüm harfler büyük harflerle yazılmadan önce) tanıtıldı ve modern Kiril yazı tipinin modern Latin yazı tipine benzetilerek batılı harf biçimlerinin kullanılması zorunlu hale getirildi.

Ukraynaca ve Rusça aynı mı, farklı mı?

Ukraynaca’nın Rusça’nın bir lehçesi olup olmadığı tartışmalı bir konudur. Ukraynalı bilim insanları, konuştukları dili ayrı bir dil olarak kabul ediyor ve Ukraynaca’yı yaşayan üç Doğu Slav dilinden biri olarak görüyor. Diğer Doğu Slav dilleri Beyaz Rusya’da konuşulan Belarusça ve Rusya’da konuşulan Rusça’dır.

Ukraynaca ve Rusça arasındaki farkları görebilmek adına kullandıkları isimleri ve fiilleri ve bunlar arasındaki yazılış farklılıklarını inceleyebiliriz. Aşağıda en çok kullanılan bazı fiillerin Ukraynaca, Rusça ve Türkçe karşılıkları verilmiştir.

UkraynacaRusçaTürkçe
йтийеgitmek
спатиспатиuyumak
йтийеyürümek
бігтибігтиkoşmak
ростиростbüyümek
братибратиalmak
сказатисказатиsöylemek
відчувативідчуватиhissetmek
використовувативикористовуватиkullanmak
купитикупитиsatın almak
продаватипродавати.satmak
читатичитатиokumak
вигравативигатати.kazanmak
надіслатинадіслатиgöndermek
починатипочнатиbaşlamak
покинутипокинутиayrılmak
даватидаватиvermek
En çok kullanılan bazı fiiller

Aşağıdaki listede Ukraynaca, Rusça ve Türkçe karşılıkları olan kelimeleri keşfedebilirsiniz.

UkraynacaRusçaTürkçe
сонцесогласиеgüneş
місяцьмісяцьиay
дорогадорогаyol
країнакрайнаülke
ранокранкуsabah
вечірвечірakşam
пляжнийпляжнийplaj
мамамамаanne
батькобатко.baba
братбратabi
пісокпісокkum
грунтгрунтtoprak
вулицявулиця.sokak
хлібхлібekmek
помідорпомідорdomates
сирсиорникpeynir
яйцеяйце.yumurta
курятинакурятинаtavuk
оселоселeşek
кінькінat
солдатсолдатasker
мурашкамурашкаkarınca
книгакнигаkitap
школушколуokul
машинамашинаaraba
сукнясукняelbise
бавовнабаввнаяpamuk
золотозолото.altın
базарбазарçarşı
центрцентрmerkez
ліворучліворуч.sol
правийправийsağ
майданмайданmeydan
містомістоkent
небонебо.gökyüzü
синійсинійmavi
зеленийзеленийyeşil
червонийчервонийkırmızı
чорнийчорнийsiyah

Görüldüğü üzere Ukraynaca ve Rusça arasında oldukça az bir yazı farkı vardır. Bu durumu Türkiye ve Azerbaycan dilleri arasındaki farklara benzetebiliriz. Hem Türkiye’deki Türkler, hem de Azerbaycan’daki Türkler Türk ırkının Oğuz koluna dayanmaktadır ve birbirlerine oldukça yakın bir dil konuşurlar ve birbirlerini anlamada sıkıntı çekmezler. Ancak konuştukları kelimelerin fonetiği (ses bilgisi) farklılık gösterebilir.

Daha fazla okuyun

Yeni İçerikler